برای تشخیص علت اتساع شکم پزشک ابتدا سعی میکند مشخص کند این تغییر به دلیل چربی، نفخ، مشکلات هورمونی بیماریهای زنان یا سایر بیماریهای داخلی ایجاد شده است. به همین دلیل روند تشخیص معمولاً مرحلهبهمرحله انجام میشود و فقط به یک روش محدود نیست. بسته به علائم سن بیمار و مدتزمان بروز مشکل ممکن است یک یا چند روش تشخیصی به کار گرفته شود.
معاینه پزشکی
اولین قدم در تشخیص معاینه بالینی و گرفتن شرح حال کامل است. پزشک درباره زمان شروع اتساع شکم سرعت پیشرفت آن وجود درد نفخ تغییرات قاعدگی افزایش وزن سابقه بیماریهای گوارشی یا زنان و حتی سبک زندگی سؤال میکند. سپس با معاینه شکم و لگن بررسی میشود که بزرگی شکم به دلیل چربی، گاز، توده یا تجمع مایع است. این مرحله نقش مهمی در انتخاب آزمایشها و تصویربرداریهای بعدی دارد.
آزمایش خون
آزمایش خون یکی از مهمترین روشهای تشخیص علت اتساع شکم در زنان است. با این آزمایش میتوان مشکلات هورمونی مانند اختلالات تیروئید یا سندرم تخمدان پلیکیستیک را بررسی کرد. همچنین وجود عفونت کمخونی التهاب یا مشکلات کبدی و کلیوی نیز از طریق آزمایش خون قابل ارزیابی است. در بعضی موارد پزشک برای بررسی دقیقتر آزمایشهای تخصصی هورمونی یا آزمایش بارداری هم درخواست میکند.
سونوگرافی
سونوگرافی یکی از رایجترین و کاربردیترین روشها برای تشخیص علت اتساع شکم است. این روش به پزشک کمک میکند رحم تخمدانها مثانه و سایر اندامهای شکمی را بهصورت دقیق بررسی کند. با سونوگرافی میتوان مشکلاتی مانند کیست تخمدان فیبروم رحم بارداری یا تجمع مایع در شکم را تشخیص داد. این روش بدون درد است و معمولاً بهعنوان اولین تصویربرداری برای زنان استفاده میشود.
برای بررسی دقیقتر بیماریهایی که میتوانند با بزرگی شکم در زنان مرتبط باشند انجام سونوگرافی یکی از مهمترین روشهای تشخیصی است. مرکز راد بهترین
سونوگرافی در بلوار كشاورز با استفاده از تجهیزات مناسب به پزشک در شناسایی دقیقتر علت این مشکل و بررسی وضعیت رحم تخمدانها و اندامهای شکمی کمک میکند.
سیتیاسکن یا ام آر آی
در مواردی که علت اتساع شکم با معاینه و سونوگرافی بهطور کامل مشخص نشود پزشک ممکن است سیتیاسکن یا MRI تجویز کند. این روشها تصاویر دقیقتر و جزئیتری از اندامهای داخلی شکم و لگن ارائه میدهند. از این تصویربرداریها برای بررسی تودهها بیماریهای داخلی مشکلات پیچیده زنان یا احتمال برخی بیماریهای جدیتر استفاده میشود. این مرحله بیشتر زمانی انجام میشود که نیاز به ارزیابی دقیقتر وجود داشته باشد.
آزمایش ادرار
آزمایش ادرار نیز در برخی موارد برای تشخیص علت اتساع شکم انجام میشود. این آزمایش میتواند به شناسایی عفونتهای ادراری مشکلات کلیوی یا برخی بیماریهای متابولیک کمک کند. گاهی بعضی از مشکلات ادراری باعث احساس فشار یا تورم در ناحیه شکم و لگن میشوند. به همین دلیل پزشک ممکن است این آزمایش ساده اما مهم را هم در روند بررسی قرار دهد.
تست بارداری
در زنانی که در سن باروری قرار دارند تست بارداری یکی از بررسیهای اولیه و مهم محسوب میشود. گاهی اتساع شکم یا احساس تغییرات بدنی میتواند از علائم اولیه بارداری باشد. حتی اگر علائم واضحی وجود نداشته باشد پزشک برای اطمینان از این موضوع ممکن است آزمایش خون یا تست ادرار بارداری درخواست کند. این کار کمک میکند تا علت طبیعی اتساع شکم زودتر مشخص شود.
معاینه لگنی
اگر پزشک به بیماریهای زنان مانند کیست تخمدان فیبروم یا مشکلات رحمی مشکوک باشد معاینه لگنی انجام میشود. در این معاینه رحم و تخمدانها از نظر اندازه درد یا وجود توده بررسی میشوند. این روش میتواند اطلاعات اولیه مهمی در مورد وضعیت اندامهای تناسلی داخلی بدهد. معاینه لگنی معمولاً همراه با سونوگرافی دقت تشخیص را بیشتر میکند.
آندوسکوپی یا کولونوسکوپی
اگر احتمال داده شود که علت اتساع شکم به مشکلات گوارشی مربوط است پزشک ممکن است آندوسکوپی یا کولونوسکوپی را پیشنهاد دهد. این روشها برای بررسی معده روده و دستگاه گوارش به کار میروند. در افرادی که نفخ مزمن یبوست طولانی کاهش وزن یا دردهای گوارشی دارند این بررسیها میتوانند بسیار کمککننده باشند. به کمک این روشها برخی بیماریهای التهابی یا تودههای گوارشی نیز تشخیص داده میشوند.
